OPRICHTING VRIENDENORGANISATIE (VO)

De code
Voor alles moet men er zeker van zijn dat het museum, of een andere instelling die een cultureel erfgoed beheert, een vriendenkring wil hebben en achter het initiatief tot oprichting staat. Is dat zo, dan zullen de initiatiefnemers bij het oprichten van een vriendenorganisatie zich bewust moeten zijn van de tekst over vriendeninstellingen, zoals die is opgenomen in de Gedragslijn voor museale beroepsethiek:
"Een belangrijke taak is weggelegd voor de vriendeninstelling. Deze verleent het museum morele, financiële, materiële of organisatorische steun. Ofschoon de vriendeninstelling een onafhankelijke positie inneemt, dient haar doelstelling een afgeleide te zijn van die van het museum waaraan zij steun verleent. Ten aanzien van eventuele raakvlakken in beleid en functies van museum en vriendeninstelling dienen heldere en wederzijds aanvaarde afspraken te bestaan."
Hoewel daarin niet genoemd, geldt dat vanzelfsprekend ook voor vriendenorganisaties van andere erfgoedverzamelingen die opengesteld zijn voor publiek.

Doelstellingen
De doelstellingen van een nieuw op te richten vriendenorganisatie moeten in overeenstemming zijn met de bovengenoemde code en in lijn liggen met de doelstellingen van het te ondersteunen museum. Hieronder hebben we de meest voorkomende doelstellingen samengevat:

• creëren van maatschappelijk draagvlak voor het museum;
• leveren van bijdragen in financiële zin;
• organiseren van vrijwilligerswerkzaamheden;
• klankbord zijn voor het museum: wat leeft er bij de achterban c.q. de burgerij;
• stimuleren van schenkingen, giften, donaties en legaten;
• promotie van het museum.

Stichting of vereniging?
De vraag of de nieuwe vriendenorganisatie een stichting of een vereniging moet zijn, is niet zo gemakkelijk te beantwoorden. Beide vormen zijn een rechtspersoon.
Bij een vereniging is het hoogste orgaan de algemene ledenvergadering, die het recht heeft de bestuurders te benoemen en te ontslaan, die de jaarstukken en de begroting moet goedkeuren. Bij een stichting heeft het bestuur alleen deze rechten en verantwoordelijkheid. De wet stelt namelijk dat een stichting geen leden kent; de Vrienden zijn in dat geval dus begunstigers of iets dergelijks, er dient in ieder geval een aparte constructie ontworpen te worden om hun status vast te leggen.

Bestuurssamenstelling
Het is van belang dat in het bestuur van een vriendenorganisatie verschillende disciplines vertegenwoordigd zijn. Te denken valt o.a. aan:

• iemand een groot lokaal en/of regionaal netwerk
• iemand met bestuurlijke ervaring
• iemand die deskundig is op financieel terrein
• iemand met juridische kennis
• iemand die ervaring heeft op het terrein van de PR
• iemand die kennis heeft van musea in het algemeen en van het museum in kwestie in het bijzonder.

Bestuurders van verenigingen en stichtingen kunnen in bepaalde gevallen persoonlijk aansprakelijk gesteld worden voor hun handelen als zodanig. Meer informatie over bestuurdersaansprakelijkheid is opgenomen in het ledengedeelte van deze site.

Lid worden van de Federatie van Vrienden van Musea
Laat de vriendenorganisatie zo spoedig mogelijk (reeds in de oprichtingsfase) lid worden van de Nederlandse Federatie van Vrienden van Musea. De ervaring heeft geleerd, dat hierdoor snel veel informatie verstrekt kan worden, die anders met moeite, en vaak slechts ten dele kan worden vergaard.

Via de Federatie kunt u tevens in contact komen met andere vriendenorganisaties die u wellicht van dienst kunnen zijn met hun ervaringen. Hiernaast biedt het ledendeel van deze website vele handreikingen en tips.

U bent van harte welkom, neem gerust contact op met de Federatie voor een eerste kennismaking!